Anasayfa › İçerik Yazımı
İçerik Yazımı
İçerik yazımı, sitenizdeki hizmet sayfalarının ve blog yazılarının metinlerini hazırlama işidir. Önce müşterilerin Google’a yazdığı sorular araştırılır. Her soru için günlük sözcüklerle yazılmış, ara başlıklarla bölünmüş, cümleleri kısa bir metin hazırlanır; eski metinlerdeki yanlış bilgiler de düzeltilir.
İçerik Yazımında Kimseyi Dışlamayan Sözcükler Nasıl Seçilir?
Kapsayıcı dil, bir metni açan her okurun o metnin kendisine de yazıldığını anladığı sözcük seçimidir. Bir sitenin okurları yaş, cinsiyet, sağlık durumu ve aile durumu bakımından birbirinden farklıdır. Metin okura tek bir grup varsayarak seslenirse öteki okurlar cümlenin kendilerini anlatmadığını düşünebilir. İçerik yazımı bu sebeple taslakta okuru ya da kişileri tanımlayan her sözcüğü ayrıca ele alır. Çalışma metne yeni bir bilgi eklemez. Var olan cümlelerin anlamı aynı kalır; yalnızca kişilere seslenen ve kişileri anlatan sözcükler düzenlenir. Böylece aynı bilgi, sayfayı açan her okura aynı açıklıkla ulaşır.
İlk adımda taslak baştan sona okunur ve kişileri anlatan sözcükler işaretlenir. Meslek adları, okura yapılan hitaplar, yaş ve aile durumu bildiren ifadeler bu işaretlemeye girer. Türkçede üçüncü kişi zamiri cinsiyet göstermez. Bu özellik cümle kurmayı kolaylaştırır. Yine de bazı hitaplar ve meslek adları okurun aklına tek bir cinsiyeti getirebilir. Okura doğrudan “siz” diye seslenmek bu durumu çoğu cümlede çözer. Bir kişinin bir durumu anlatılıyorsa önce kişi, ardından durum yazılır. Kişi tek bir özelliğiyle adlandırılmaz; o özellik cümlede açıklama olarak yer alır.
İkinci adım, okurun neler yapabildiğini varsayan cümlelere bakar. Bir işlem anlatılırken yalnızca fareyle yapılabilen bir yol yazılmaz. “Seçin”, “açın” ve “gönderin” fiilleri fare, klavye ve dokunmatik ekran kullanan okur için aynı ölçüde doğrudur. Bir engel durumundan türeyen deyimler de metinden çıkarılır; yerine anlamı doğrudan söyleyen sözcük konur. Okurun evli olduğu, çocuğu olduğu ya da belli bir yaşta olduğu varsayılarak kurulan cümleler genel bir anlatımla yeniden yazılır. İçerik yazımında bu düzeltmeler metnin bilgisine dokunmaz; değişen yalnızca cümlenin kime seslendiğidir.
Google, kendi teknik belgeleri için yayımladığı yazım kılavuzunda kapsayıcı dile ayrı bir bölüm ayırır. Bu kılavuz Google’ın yazarlarına yönelik bir öneri metnidir; sıralamayla ilgili bir kural olarak yazılmamıştır. Çalışmada bu kılavuzun genel ilkeleri ve Türkçenin kendi yapısı birlikte göz önünde tutulur. Ücretsiz öncelik listesinde, yayındaki sayfalarda okura tek bir grup varsayılarak yazılmış cümleler sayfa adresleriyle gösterilir. Hangi sayfanın düzenleneceği aylık iş listesinde sizin onayınızla belirlenir. Düzenlenen cümleler eski ve yeni hâlleriyle aylık rapora yazılır.
“Daha” ile Kurulan Karşılaştırmalar Metinde Nasıl Açık Yazılır?
“Daha” sözcüğü bir şeyi başka bir şeye göre ölçer. “Daha kısa”, “daha kolay” ve “daha sık” ifadeleri bir durumun ikinci bir duruma göre nasıl olduğunu anlatır. Cümlede bu ikinci durum yazılmazsa okur ölçünün neye göre yapıldığını bilemez. “Bu yöntem daha kısa sürer” cümlesi, hangi yöntemden kısa sürdüğünü söylemez. Okur ikinci tarafı kendisi tahmin etmek zorunda kalır ve her okur farklı bir şey tahmin edebilir. İçerik yazımı bu nedenle her “daha” sözcüğünde karşılaştırılan iki tarafın da cümlede açıkça görünmesine bakar.
Kontrol, taslakta “daha” sözcüğünün ve “-den fazla”, “-den az” eklerinin geçtiği cümlelerin bulunmasıyla başlar. Her cümle için üç soru sorulur. İlk soru, ikinci tarafın cümlede yazılı olup olmadığıdır. İkinci soru, iki tarafın aynı türden şeyler olup olmadığıdır; bir sayfa bir sayfayla, bir adım bir adımla ölçülür. Üçüncü soru, ölçünün ne olduğudur: süre mi, adım sayısı mı, dosya boyutu mu? Bu sorulardan birinin cevabı cümlede yoksa cümle düzeltilecekler listesine alınır. Liste, sayfanın hangi bölümünde kaç cümlenin düzeltileceğini gösterir.
Düzeltmenin üç yolu vardır. Birinci yolda ikinci taraf cümleye yazılır: “elle yapılan yönteme göre daha kısa sürer”. İkinci yolda karşılaştırmanın yerine ölçülmüş bilgi konur: “işlem iki adımda biter”. Bu yol okura sonucu doğrudan verir. Üçüncü yolda “daha” sözcüğü çıkarılır ve anlatılan şey tek başına tanımlanır. Bir karşılaştırma bir ölçüme dayanıyorsa ölçümün nasıl yapıldığı da kısa bir cümleyle eklenir. Okur aynı ölçümü kendisi yaptığında aynı sonucu görebilir. Ölçüm bilgisi bulunmayan karşılaştırmalar metinden çıkarılır.
Aynı kontrol sayfa başlığında ve arama sonuçlarında görünen kısa açıklamada da yapılır. Google, yararlı içerik için site sahiplerine önerdiği sorular arasında başlığın abartılı olup olmadığını da sayar. İkinci tarafı yazılmamış bir “daha” sözcüğü başlığı belirsiz hâle getirir; bu sözcük başlıkta da açık bir bilgiyle değiştirilir. Düzeltilen cümleler bir tabloda eski ve yeni hâlleriyle tutulur. Tablo, hangi sayfada hangi cümlenin değiştiğini gösterir. Bu değişiklikler o ayın aylık raporunda sayfa adresleriyle birlikte yer alır.
Bilgi Grafiği (İnfografik) İçin Metin Nasıl Hazırlanır?
Bilgi grafiği, bir konuyu kısa yazılar, sayılar, simgeler ve oklarla tek bir görselde anlatan çizimdir. İngilizceden gelen adıyla infografik olarak da bilinir. Okur görsele bakınca bir işin adımlarını ya da bir konunun bölümlerini bir arada görür. Görseli tasarım tarafı çizer. Görselin içindeki sözcükler ise çizimden önce düz bir belge olarak yazılır. Belgedeki her satır, görselde bir kutuya, bir başlığa ya da bir oka karşılık gelir. İçerik yazımı bu belgede görselin okunma sırasını ve her kutuda yer alacak sözcükleri belirler.
Belge, görselin ne anlattığını söyleyen tek bir ana cümleyle başlar. Bu cümle görselin başlığı olur. Ardından konu bölümlere ayrılır. Her bölüm kısa bir ara başlık ve en fazla iki kısa satırdan oluşur. Satırlar kısa tutulur, çünkü görselde yazıya ayrılan yer dardır. Görselde sayı kullanılacaksa her sayının kaynağı belgeye not edilir. Kaynak, görselin alt kenarına küçük bir satır olarak yazılır. Belgede okuma yönü de belirtilir: yukarıdan aşağıya ya da soldan sağa. Tasarım tarafı çizimi bu sıraya göre yapar.
Görselin içindeki yazılar resmin bir parçasıdır; sayfada ayrı bir yazı olarak durmaz. Google’ın görsellerle ilgili yardım sayfası, önemli metnin yalnızca görselin içinde verilmemesini önerir. Ekran okuyucu da görselin içindeki yazıyı okuyamaz. Ekran okuyucu, görme güçlüğü olan kişiye sayfayı sesli okuyan yazılımdır. Bu sebeple görsele bir alternatif metin yazılır. Alternatif metin, resim yüklenemediğinde ekranda beliren ve ekran okuyucunun seslendirdiği kısa açıklamadır. Görselin anlattığı bilginin tamamı ise görselin hemen altında düz yazı olarak sayfaya da eklenir.
Görsel sayfada, anlattığı konunun ara başlığının yanına yerleştirilir. Dosyanın adı konuyu anlatan sade sözcüklerle verilir. Uzun bir bilgi grafiği telefonda küçülür ve yazıları okunmaz hâle gelebilir. Bu nedenle görsel telefon ekranında da açılıp her satırın okunabildiği kontrol edilir. Okunmayan satırlar varsa görsel birkaç parçaya bölünür ve her parça ayrı bir görsel olarak eklenir. Siz, çizim başlamadan önce düz metin belgesini görürsünüz ve onaylarsınız. Onaydan sonra çizim yapılır, görsel ve altındaki yazı sayfaya birlikte eklenir. Bu iş aylık iş listesinde ayrı bir satır olarak yer alır.
Metin İçinde Emoji Kullanılır mı?
Emoji, telefon ve bilgisayar klavyesinden yazılabilen küçük resimli işaretlerdir. Bir emoji metinde bir harfle aynı şekilde yer alır; ayrı bir resim dosyası değildir. Her emojinin herkesçe kullanılan bir tanımı vardır, ancak çizimini her cihaz kendisi yapar. Aynı emoji bu nedenle bir telefonda ve bir bilgisayarda farklı görünebilir. Bazı eski cihazlar yeni eklenen bir emojiyi hiç tanımaz ve yerine boş bir kutu gösterir. İçerik yazımı bu nedenle bir cümlenin anlamını emojiye bırakmaz. Anlam her zaman sözcüklerle verilir.
Ekran okuyucu bir emojiye geldiğinde onun tanımlı adını sesli okur. Cümlenin ortasında arka arkaya birkaç emoji varsa her birinin adı tek tek okunur. Cümle uzar ve sesli dinleyen okur için anlam bölünür. Bu nedenle bilgi veren sayfalarda emoji çoğu zaman tercih edilmez. Bir yazıda emoji kullanılacaksa cümlenin sonuna konur ve tek tutulur. Emoji bir sözcüğün yerine geçirilmez; “onay” ya da “uyarı” anlamı cümlede sözcükle yazılır. Liste maddelerinin başındaki işaretler için de emoji yerine sayfanın kendi liste biçimi kullanılır.
Google bir sayfanın konusunu sayfadaki sözcüklerden anlar. Arama yapan kişi de arama kutusuna çoğunlukla sözcük yazar. Bu nedenle sayfa başlığında konuyu anlatan bir sözcük emojiyle değiştirilmez. Google sonuçlarda başlığı ve açıklamayı her zaman sayfanın yazdığı hâliyle göstermez. Başlığa ya da açıklamaya eklenen bir emojinin sonuçta görünüp görünmeyeceğine Google karar verir. Sosyal medyada paylaşım için yazılan kısa metinler ise sayfa metninden ayrıdır. Bu metinlerde emoji kullanılacaksa paylaşım alanına yazılır; sayfanın kendisi değişmez. Paylaşım metni ile sayfa metni ayrı ayrı kaydedilir ve ayrı kontrol edilir.
Kontrol sırasında sayfa telefonda ve bilgisayarda ayrı ayrı açılır. Emoji içeren her satırın iki ekranda da düzgün göründüğüne bakılır. Boş kutu ya da soru işareti görünen yerler bulunur ve o emoji metinden çıkarılır. Ardından sayfa bir ekran okuyucuyla dinlenir. Emojinin adının okunduğu yerde cümle anlamını koruyorsa emoji yerinde kalır. Anlam bölünüyorsa emoji kaldırılır ve bilgi sözcükle yazılır. Kontrol, yeni bir yazı yayına girmeden önce de yapılır. Sonuç, sayfa adresi ve değişen satır ile birlikte aylık rapora eklenir.
İçerik yazımı sırasında meslek adları nasıl yazılır?
Meslek adı, işi yapan kişinin cinsiyetini belirten bir ek ya da sözcük eklenmeden yazılır. Türkçede meslek adlarının çoğu zaten cinsiyet göstermez. Cümlede kişiden çok iş anlatılıyorsa işin adı kullanılır. İçerik yazımı sırasında aynı meslek adı sayfanın başından sonuna kadar tek bir biçimde tutulur. Böylece okur aynı işin iki farklı adla anlatıldığını sanmaz ve metni rahatça izler.
İçerik yazımında sayfa başlığına emoji eklenebilir mi?
Eklenebilir, ancak başlıkta konuyu anlatan sözcüklerin hepsi yerinde kalır. Google sonuç sayfasında başlığı farklı gösterebilir ve emojiyi göstermeyebilir. Bu yüzden emoji başlığın sonuna, tek bir işaret olarak konur. İçerik yazımı başlığın anlamını yalnızca sözcüklerle verir. Emoji çıkarıldığında da başlık aynı bilgiyi taşır; ekran okuyucu kullanan okur da başlığın tamamını açıkça dinler.
İçerik yazımı bilgi grafiğinin alternatif metnini de yazar mı?
Evet. Alternatif metin, görselin ne anlattığını bir iki kısa cümleyle söyler. Görseldeki her satır bu alana yazılmaz; görselin bilgisinin tamamı zaten görselin altındaki düz yazıda yer alır. İçerik yazımı alternatif metni, görselin ana cümlesinden yola çıkarak hazırlar. Görsel sayfaya eklenirken bu metin görselin ayarlarındaki alternatif metin alanına girilir ve sayfa kaydedilir.
İçerik yazımı yayındaki eski yazılarda “daha” cümlelerini de düzeltir mi?
Düzeltir. Yayında duran her yazı satır satır taranır ve ikinci tarafı yazılmamış karşılaştırmalar bulunur. Her cümle ya ikinci taraf eklenerek ya da ölçülmüş bir bilgiyle yeniden yazılır. İçerik yazımı bu düzeltmelerde yazının konusuna ve ara başlıklarına dokunmaz. Değişen cümleler aylık rapora eklenir. Yazının adresi değişmediği için sayfaya verilen bağlantılar da çalışmaya devam eder.